Huisvuil Centrale

Ontwikkelingen

Recessie

HVC ondervindt hinder van de recessie. Dit leidt in 2015 onder andere tot lichte stijging van verwerkingstarieven. Een groot invloed op het tarief heeft een in 2014 ingevoerde rijks heffing op verbranden van afval. Door onder andere tijdige inzet van HVC op import van afval is op dit moment bij de energiecentrales geen sprake van leegloop. Wel houdt HVC in de strategische bedrijfsplanning rekening met het verminderen van de verbrandingscapaciteit, door o.a. de verbindingslijn(en) in Dordrecht op korte en middellange termijn te sluiten en op deze manier in te spelen op de verminderde capaciteitsvraag.  Bedrijfseconomisch is het importeren van afval op dit moment voordeliger dan het voortijdig sluiten/afschrijven van de installaties. HVC heeft de opdracht om een zo hoog mogelijk milieurendement te realiseren tegen de laagst verantwoorde kostprijs

Financiën

HVC heeft in 2013 grote stappen gezet op weg naar zwarte cijfers in 2014. De resultaten zijn op dit moment over de gehele linie beter dan verwacht. Bij voorbeeld;

• De kasstroom is in 2013 toegenomen naar € 76 miljoen;
• Evenals het genormaliseerd netto resultaat dat is gestegen naar € 8 miljoen.
• Mede dankzij een structurele ombuiging van 19 miljoen euro, die voor 2016 moet zijn gerealiseerd, verbeterde het nettoresultaat in 2013 met 14 miljoen; van € -19 miljoen naar € -4,9 miljoen.
• Het bedrijfsresultaat voor afschrijvingen (EBITDA)  komt uit op € 111 miljoen. Dit is € 16 miljoen hoger dan vorig jaar (€ 95 miljoen).
• De netto schuld-afname is in 2013 € 33 miljoen (in 2012 € 28 miljoen).
• HVC verwacht vanaf 2014 weer zwarte cijfers te kunnen schrijven, mede afhankelijk van de ontwikkelingen in de elektriciteitsmarkt.

Eind 2012 hebben externe deskundigen bevestigd dat de aangescherpte koers door de directie van HVC tijdig is ingezet. Het totaal pakket aan maatregelen en ombuigingen ingezet in medio 2012 resulteert blijkens de externe toets op zowel korte als lange termijn in een goed financierbare organisatie. De Bank Nederlandse Gemeenten onderschrijft deze conclusie. Ook de jaarrekening 2013 van HVC bevestigt dit beeld. Helaas hebben in 2013 een tweetal grote incidentele tegenvallers (verplichte wijziging van de afschrijvingsmethodiek en de grote brand in de Bioenergiecentrale in Alkmaar) het resultaat van het bedrijf nog negatief weten te beïnvloeden (-4,9 miljoen).

Risico’s

De risico’s die onderkend kunnen worden zijn ten eerste lagere verwerkingstarieven op bedrijfsafval door landelijke overcapaciteit en lagere energie inkomsten als gevolg van lagere prijzen op de elektriciteitsmarkt. Daarnaast wordt als gevolg van de recessie door bedrijven minder afval geproduceerd. Dit draagt ook bij aan overcapaciteit bij de afvalbedrijven en leidt weer tot bovengenoemde lagere verwerkingstarieven.

In de ballotageovereenkomst (dat door AIJZ mede namens Zaanstad is ondertekend) zijn de rechten en plichten tussen de vennootschap HVC en de aandeelhouders van HVC geregeld.  Vanuit de rol van HVC als uitvoeringsinstantie van publieke (afvalzorg) taken zijn daarin o.a. verplichtingen van de aandeelhouders opgenomen over de garantstelling voor leningen (art. 9), de borgstelling voor verliezen (art. 7) en  de aanbiedingsplicht van eigen huishoudelijk restafval aan HVC.

Bij de oprichting van HVC en het aangaan van de ballotageovereenkomst was geen garantieplafond afgesproken voor de leningen van HVC. De directie en de RvC van HVC hebben in december 2012 voorgesteld om het niveau van de 'artikel 9' leningen (alleen ter herfinanciering van de huidige activiteiten van HVC) te maximaliseren op het niveau van ultimo 2011 (€ 670 miljoen). Er is daarnaast een investeringsstop voor de nieuwe projecten ingevoerd. Alleen noodzakelijke vervangingsinvesteringen worden nog onder artikel 9 gepleegd. Per 31 december 2013 staan de aandeelhouders nog garant voor een bedrag van circa € 640 miljoen, waarvan aandeelhouders A voor een bedrag van circa €593 miljoen. Het aandeel van Zaanstad hierin (via AIJZ) is circa 9%.

De mogelijke risico’s op grond van artikel 7 zijn op dit moment niet aan de orde, maar de AvA is zich bewust van dit mogelijke risico en heeft HVC gevraagd om een eigen vermogen verder te versterken.

In de ballotageovereenkomst hebben de deelnemende gemeenten een uitsluitend recht met HVC overeengekomen voor het aanbieden van eigen huishoudelijk restafval. Omdat zowel de gemeenten als HVC er belang bij hebben dat de afvalverwerkingsafspraken tussen de gemeenten en HVC aanbestedingsrechtelijk houdbaar blijven, heeft de rekenkamer in het recent onderzoek de deelnemende gemeenten geadviseerd om ook een specifiek uitsluitend recht met HVC overeen te komen. Voor zover daarin door deelnemende gemeenten nog niet is voorzien, is via AIJZ aangedrongen om daartoe alsnog over te gaan. Zaanstad heeft reeds in 2010 ook dit aanvullend uitsluitend recht aan HVC verleend (voor de inzameling, het beheer en de verwerking van binnen de gemeente vrijkomende huishoudelijke afvalstoffen, zoals bedoeld in artikel 1.1, eerste lid Wet milieubeheer, alsmede voor gladheidbestrijding) in de Afvalstoffenverordening en het Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening.

Beleidsontwikkelingen

In zowel het nationale als het internationale beleid wordt het belang van de inzet uit het afval afkomstige secundaire grondstoffen benadrukt. HVC gaat in de komende jaren fors inzetten op de transitie van afvalstromen. Hierdoor dient in de nabije toekomst steeds meer en meer ingezet te worden op inzamelsystemen en bewerkingsprocessen, waarmee zoveel en zo waardig mogelijk hergebruik van reststromen wordt gerealiseerd.  Dit zal binnen het verzorgingsgebied van HVC een combinatie zijn van (met name) bron- en nascheidings-maatregelen. Per gemeente wordt maatwerk geleverd. De milieustraten worden geoptimaliseerd en de samenwerking met partners wordt geïntensiveerd. De kernpunten uit het Energieakkoord sluiten goed aan bij de door de aandeelhouders gewenste rol van HVC. Een toenemende import en dalende elektriciteitsvraag leidt wel tot de daling van de opbrengst van elektriciteit. De toename van inkomsten uit de elektriciteitsverkoop kan op termijn verwacht worden door de reeds ingezette capaciteitsuitbreiding. De energie installaties draaien goed. De Bio Energie Centrale in Alkmaar is weer in bedrijf na de grote brand in 2013.

De focus op een toenemend percentage hergebruik betekent voor de komende jaren een verdere daling van de hoeveelheid brandbaar restafval, zowel van onze aandeelhouders als door bedrijven aangeleverd. De markt voor de import van brandbaar restafval uit Engeland blijft naar verwachting de komende jaren gunstig zodat volop ingezet kan worden om het tekort aan afval in te vullen met geïmporteerd afval uit Engeland. De invoering van rijksbelasting zou kunnen leiden tot een snellere afname van de hoeveelheid verbrandbaar restafval. Om de doelstellingen op het gebied van recycling te kunnen realiseren, is de manier van inzamelen volop in ontwikkeling. Afhankelijk van de besluitvorming met betrekking tot bijvoorbeeld drankenkartons en blik kan dit ook voor HVC Grondstoffen leiden tot andere inzamelconcepten/-stromen. 

In 2013 werd in Dordrecht vanaf de afvalenergiecentrale een stoomkoppeling gelegd naar de naastgelegen fabriek van DuPont. De voorbereidingen voor de aanleg van het warmtenet vanaf de Dordtse afvalenergiecentrale kwamen in 2013 in een beslissende fase, waardoor de komende drie jaar vele kilometers buis (17 kilometer) de grond in gaan. Uiteindelijk zullen 10.000 huizen en/of gebouwen in Dordrecht van duurzame warmte worden voorzien.

De omvang van het warmtenet in Alkmaar nam in 2013 gestaag toe. De meeste warmteprojecten richten zich namelijk vooral op nieuwbouw, maar in Alkmaar en Dordrecht gaat het warmtenet ook vele bestaande gebouwen van warmte voorzien. De opgedane ervaringen op dit gebied stelt HVC beschikbaar ook aan andere aandeelhouders. Er worden steeds meer bedrijven, scholen en woonhuizen aangesloten op het warmtenet van HVC. Daardoor zal de hoeveelheid geleverde warmte door HVC in de komende jaren blijven stijgen.

Samenvatting/conclusie

De conclusies bij de voortgang van de bezuinigingen zijn dat de ingezette lijn op het besparen goed gaat. Hogere inkomsten lopen conform de planning, personeelsreductie in de staf en energiepoot loopt op schema, bij grondstoffen loopt dit iets achter. HVC is (nog steeds) een gezond bedrijf en heeft in 2013 verhoudingsgewijs nog een relatief klein verlies geleden van € 4,9 miljoen. Slechts door het blijven inspelen op de markt en de economische omstandigheden en het sterk beheersen van haar kosten zal HVC op de lange termijn rendabel kunnen blijven. De ongunstige marktomstandigheden zullen HVC ook in 2015 nog parten spelen.